Skip to main content

Παραγωγικός βήχας: Τι είναι και τρόποι αντιμετώπισης

Ξαπλωμένη γυναίκα που βήχει

Οι ενήλικες κρυολογούν 2 έως 5 φορές τον χρόνο και τα παιδιά περίπου 7–10 φορές1. Ο αριθμός αυτός είναι μεγάλος αν ληφθεί υπόψη ότι ο χρόνος έχει μόνο 12 μήνες. Αν σε αυτό προσθέσουμε το γεγονός ότι ένας βήχας από κοινό κρυολόγημα μπορεί να διαρκέσει δύο εβδομάδες2, μπορεί να περάσουμε ένα μεγάλο μέρος του χρόνου μας καταπολεμώντας ενοχλητικά συμπτώματα.

Για να μην περιπλέξουμε τα πράγματα, οι διαθέσιμες πληροφορίες για την υγεία μπορεί να προκαλέσουν σύγχυση: παραγωγικός βήχας, ξηρός βήχας, ερεθιστικός βήχας — τι σημαίνουν όλα αυτά και πώς μπορείτε να απαλλαγείτε από αυτά τα ενοχλητικά συμπτώματα όταν έχετε κοινό κρυολόγημα;

Ευτυχώς, όταν τα πράγματα γίνονται δύσκολα, μπορούμε να τα αντιμετωπίσουμε με λίγη βοήθεια από… ένα άρθρο σαν αυτό. Επομένως, συνεχίστε να διαβάζετε για να μάθετε τι προκαλεί τον βήχα στο κοινό κρυολόγημα, τι είναι ο παραγωγικός βήχας και πώς θα απαλλαγείτε από αυτόν.

Τι προκαλεί τον βήχα στο κοινό κρυολόγημα;

Όπως γνωρίζουμε, το κοινό κρυολόγημα προκαλείται συνήθως από ιούς1. Μόλις εμφανίσετε λοίμωξη από έναν ιό του κοινού κρυολογήματος, το ανοσοποιητικό σας σύστημα αρχίζει να την καταπολεμά. Αυτό προκαλεί τα συμπτώματα του κοινού κρυολογήματος. Οι ιοί προκαλούν φλεγμονή στους αεραγωγούς σας1, ερεθίζοντας τις νευρικές απολήξεις και προκαλώντας υπερευαισθησία, γεγονός που οδηγεί στην εμφάνιση βήχα1,2.

Όλοι έχουμε το φυσικό αντανακλαστικό του βήχα. Ο ρόλος του είναι να μας προστατεύει από τα μικρόβια και άλλους «εισβολείς». Για παράδειγμα, εάν εισπνεύσουμε πυκνό καπνό ή το φαγητό εισέλθει κατά λάθος στην τραχεία, το αντανακλαστικό του βήχα είναι εκεί για να διατηρήσει καθαρούς τους αεραγωγούς μας ή να μας εμποδίσει να πνιγούμε1.

Αλλά όταν έχουμε κοινό κρυολόγημα, αυτό το αντανακλαστικό του βήχα γίνεται τόσο ευαίσθητο που μας κρατά ξύπνιους τη νύχτα και μπορεί ακόμη και να δυσκολέψει μία συζήτηση.

Τι είναι ο παραγωγικός βήχας; Αιτίες και συμπτώματα

Συνήθως αναφερόμαστε στον «παραγωγικό βήχα» και στον «ξηρό βήχα» σαν να είναι διαφορετικά πράγματα, αλλά, στο κοινό κρυολόγημα, είναι στην πραγματικότητα οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος, που είναι η μάχη του οργανισμού ενάντια στην ιογενή λοίμωξη1,2.

Συνήθως χρησιμοποιούμε τον όρο παραγωγικός βήχας ή υγρός βήχας για να αναφερθούμε στον βήχα που παράγει βλέννα ή φλέμα2,3. Λέμε ότι ο βήχας είναι ξηρός, ερεθιστικός ή μη παραγωγικός όταν δεν παράγει βλέννα ή φλέμα3. Το γεγονός είναι ότι, καθώς το κοινό κρυολόγημα κάνει τον κύκλο του, μπορεί να περάσουμε από διαφορετικά στάδια του βήχα και μπορεί να εμφανίσουμε και τα δύο «είδη» βήχα σε διαφορετικές χρονικές στιγμές1.

Για παράδειγμα, στην αρχή της λοίμωξης, μπορεί να έχουμε ξηρό, ερεθιστικό βήχα που μας κρατά ξύπνιους τη νύχτα1. Αυτός οφείλεται στη φλεγμονή των ανώτερων αεραγωγών1.

Με την πάροδο του χρόνου το κρυολόγημα εξελίσσεται και η φλεγμονή μεταφέρεται προς τα κάτω, στους κατώτερους αεραγωγούς1. Σε αυτό το σημείο, ο οργανισμός μας προσπαθεί να καταπολεμήσει τη λοίμωξη αυξάνοντας την παραγωγή βλέννας σε μια προσπάθεια να προστατευτεί από τον ιό1. Παγιδεύοντας τα ιικά σωματίδια στο κολλώδες υλικό της, η βλέννα βοηθά στην απομάκρυνσή τους — και ο καλύτερος τρόπος για να επιτευχθεί αυτό είναι με τον βήχα που αρχίζουμε να έχουμε, τον λεγόμενο παραγωγικό βήχα1.

Αυτή η βλέννα μπορεί να είναι πολύ ενοχλητική και εδώ είναι που μπορεί να φανούν χρήσιμα τα φάρμακα για τον βήχα.

Επισημαίνεται ότι ο παραγωγικός βήχας στο πλαίσιο του κοινού κρυολογήματος συνήθως δεν διαρκεί τόσο όσο ο παραγωγικός βήχας που αποτελεί σύμπτωμα μιας πιο βαριάς ασθένειας, όπως η χρόνια βρογχίτιδα ή οι βρογχεκτασίες. Σε αυτές τις παθήσεις πιθανότατα υπάρχει επίσης μεγαλύτερη υπερπαραγωγή βλέννας σε σύγκριση με τον παραγωγικό βήχα που είναι σύμπτωμα του κοινού κρυολογήματος.

Πώς θα απαλλαγείτε από έναν παραγωγικό βήχα;

Εάν έχετε βήχα που οφείλεται σε κοινό κρυολόγημα και είναι ενοχλητικός, μπορείτε να δοκιμάσετε να πάρετε μερικά μη συνταγογραφούμενα φάρμακα για τον βήχα. Τα φάρμακα για τον βήχα περιέχουν δραστικά συστατικά τα οποία έχει αποδειχθεί ότι βοηθούν στην ανακούφιση από τον βήχα με διάφορους τρόπους.

Για παράδειγμα, η βρωμεξίνη που περιέχεται στο Bisolvon® κατά του βήχα με φλέματα, μπορεί να βοηθήσει στη ρευστοποίηση της βλέννας στους αεραγωγούς σας και να την απομακρύνει4. Αυτό μπορεί να μειώσει τη διάρκεια του βήχα και να τον κάνει λιγότερο έντονο4. Συστατικά όπως η βρωμεξίνη έχουν επίσης αντιφλεγμονώδη και αντιοξειδωτική δράση, γεγονός που μπορεί να εξηγήσει γιατί βοηθούν ενάντια στον βήχα4.

Ορισμένα φυτικά προϊόντα περιέχουν επίσης συστατικά που μπορούν να σας βοηθήσουν να βήχετε λιγότερο συχνά και λιγότερο έντονα4.
Για παράδειγμα, το πεντάνευρο & το θυμάρι που περιέχονται στο φυτικό φυσικό σιρόπι κατά του ξηρού και παραγωγικού βήχα PhytoBisolvon® Complete και η αλθαία που περιέχεται στο φυτικό σιρόπι κατά του ξηρού βήχα και του πονόλαιμου (MeliaBisolvon™) έχει αποδειχθεί ότι ανακουφίζουν από τον βήχα4,5.

Να συμβουλεύεστε τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό σας για κάθε κατάσταση ή σύμπτωμα που μπορεί να παρατηρηθεί

Συχνές Ερωτήσεις

Ποια είναι η διαφορά μεταξύ ξηρού και παραγωγικού βήχα;

Συνήθως, χρησιμοποιούμε τις λέξεις «ξηρός βήχας» για να περιγράψουμε τον βήχα χωρίς βλέννα ή φλέμα και τις λέξεις «παραγωγικός βήχας» για να περιγράψουμε τον βήχα με βλέννα ή φλέμα3.

Πόσο διαρκεί ένας παραγωγικός βήχας;

Ο βήχας που προκαλείται από το κοινό κρυολόγημα, ανεξάρτητα από το αν είναι ξηρός ή παραγωγικός, μπορεί να διαρκέσει έως και 25 ημέρες2. Ο ξηρός ή ο παραγωγικός βήχας θεωρείται χρόνιος εάν έχει διάρκεια 8 εβδομάδων και άνω6. Μερικές από τις πιο συχνές αιτίες του χρόνιου παραγωγικού βήχα είναι η βρογχεκτασία, η χρόνια βρογχίτιδα και το άσθμα6.

Υπάρχει παραγωγικός βήχας στην COVID;

Κάποιες μελέτες δείχνουν ότι ορισμένα άτομα μπορεί να αναπτύξουν παραγωγικό βήχα κατά τη διάρκεια της COVID-197,8 . Για παράδειγμα, σε μία μελέτη διαπιστώθηκε ότι σχεδόν το 45% των ατόμων που προσβλήθηκαν από την παραλλαγή Όμικρον (την κυρίαρχη παραλλαγή του κορωνοϊού που προκαλεί την COVID-19) είχαν παραγωγικό βήχα7. Νωρίτερα κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19, ορισμένες μελέτες διαπίστωσαν ότι το 25–28% των ατόμων με COVID είχαν παραγωγικό βήχα8. Ωστόσο, είναι επίσης πιθανό ένα άτομο να έχει μακροχρόνιο ξηρό βήχα ως σύμπτωμα της COVID-19.

Ο παραγωγικός βήχας σημαίνει πνευμονία;

Όχι, ο παραγωγικός βήχας δεν σημαίνει απαραίτητα πνευμονία. Ο παραγωγικός βήχας μπορεί να έχει άλλες αιτίες6. Επιπλέον, η πνευμονία συνήθως προκαλεί μία σειρά από συμπτώματα, όπως ξηρό ή παραγωγικό βήχα, πυρετό, δυσκολία στην αναπνοή, πόνο στον θώρακα, ρίγη, απώλεια της όρεξης και γενικό αίσθημα αδιαθεσίας9. Εάν έχετε σοβαρά συμπτώματα και ανησυχείτε ότι μπορεί να έχετε πνευμονία, μιλήστε με έναν γιατρό για πλήρη διάγνωση.

Προϊόντα

Βιβλιογραφικές Αναφορές

  1. Eccles R. Understanding the symptoms of the common cold and influenza. Lancet Infect Dis. 2005 Nov;5(11):718-25. doi: 10.1016/S1473-3099(05)70270-X. PMID: 16253889; PMCID: PMC7185637.
  2. Morice, Alyn H., A new way to examine acute cough in the pharmacy, The Pharmaceutical Journal, accessed 16 December 2022, available at https://pharmaceutical-journal.com/article/research/a-new-way-to-look-at-acute-cough-in-the-pharmacy
  3. American Lung Association, Learn about cough, accessed 16 December 2022, available at https://www.lung.org/lung-health-diseases/warning-signs-of-lung-disease/cough/learn-about-cough
  4. Kardos P, Dinh QT, Fuchs KH, Gillissen A, Klimek L, Koehler M, Sitter H, Worth H. German Respiratory Society guidelines for diagnosis and treatment of adults suffering from acute, subacute and chronic cough. Respir Med. 2020 Aug-Sep;170:105939. doi: 10.1016/j.rmed.2020.105939. Epub 2020 Apr 25. PMID: 32843157.
  5. Murgia V, Manti S, Licari A, De Filippo M, Ciprandi G, Marseglia GL. Upper Respiratory Tract Infection-Associated Acute Cough and the Urge to Cough: New Insights for Clinical Practice. Pediatr Allergy Immunol Pulmonol. 2020 Mar;33(1):3-11. doi: 10.1089/ped.2019.1135. PMID: 33406022; PMCID: PMC7875114.
  6. Martin MJ, Harrison TW. Causes of chronic productive cough: An approach to management. Respir Med. 2015 Sep;109(9):1105-13. doi: 10.1016/j.rmed.2015.05.020. Epub 2015 Jul 6. PMID: 26184784.
  7. Akavian I, Nitzan I, Talmy T, Nitecki M, Gendler S, Besor O. SARS-CoV-2 Omicron Variant: Clinical Presentation and Occupational Implications in Young and Healthy IDF Soldiers. Mil Med. 2022 Sep 3:usac263. doi: 10.1093/milmed/usac263. Epub ahead of print. PMID: 36056686; PMCID: PMC9494320.
  8. Song WJ, Hui CKM, Hull JH, Birring SS, McGarvey L, Mazzone SB, Chung KF. Confronting COVID-19-associated cough and the post-COVID syndrome: role of viral neurotropism, neuroinflammation, and neuroimmune responses. Lancet Respir Med. 2021 May;9(5):533-544. doi: 10.1016/S2213-2600(21)00125-9. Epub 2021 Apr 12. PMID: 33857435; PMCID: PMC8041436.
  9. NHS Inform, Pneumonia, accessed 16 December 2022, available at https://www.nhsinform.scot/illnesses-and-conditions/lungs-and-airways/pneumonia